(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 094

॥ శ్రీః ॥
1.94. అధ్యాయః 094
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
సమయబంధపూర్వకం గాంధర్వేణ వివాహేన శకుంతలాపాణిగ్రహణం॥ 1 ॥ కణ్వస్య స్వాశ్రమం ప్రతి ప్రత్యాగమనం॥ 2 ॥ కణ్వశకుంతలాసంవాదః॥ 3 ॥ కణ్వాచ్ఛకుంతలాయా వరలాభః॥ 4 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
దుష్యంత ఉవాచ। 1-94-0x(581)(4052)
సువ్యక్తం రాజపుత్రీ త్వం యథా కల్యాణి భాషసే।
భార్యా మే భవ సుశ్రోణి బ్రూహి కిం కరవాణి తే॥ 1-94-1(4053)
సువర్ణమాలాం వాసాంసి కుండలే పరిహాటకే।
నానాపత్తనజే శుభ్రే మణిరత్నే చ శోభనే॥ 1-94-2(4054)
ఆహరామి తవాద్యాహం నిష్కాదీన్యజినాని చ।
సర్వం రాజ్యం తవాద్యాస్తు భార్యా మే భవ శోభనే॥ 1-94-3(4055)
గాంధర్వేణ చ మాం భీరు వివాహేనైహి సుందరి।
వివాహానాం హి రంభోరు గాంధర్వః శ్రేష్ఠ ఉచ్యతే॥ 1-94-4(4056)
శకుంతలోవాచ। 1-94-5x(582)
ఫలాహారో గతో రాజన్పితా మే ఇత ఆశ్రమాత్।
ముహూర్తం సంప్రతీక్షస్వ స మాం తుభ్యం ప్రదాస్యతి॥ 1-94-5(4057)
`పితా హి మే ప్రభుర్నిత్యం దైవతం పరమం మమ।
యస్మై మాం దాస్యతి పితా స మే భర్తా భవిష్యతి॥ 1-94-6(4058)
పితా రక్షతి కౌమారే భర్తా రక్షతి యౌవనే।
పుత్రస్తు స్థావిరే భావే న స్త్రీ స్వాతంత్ర్యమర్హతి॥ 1-94-7(4059)
సమన్యమానా రాజేంద్ర పితరం మే తపస్వినం।
అధర్మేణ హి ధర్మిష్ఠ కథం వరముపాస్మహే॥ 1-94-8(4060)
దుష్యంత ఉవాచ। 1-94-9x(583)
మామైవం వద కల్యాణి తపోరాశిం దమాత్మకం। 1-94-9(4061)
శకుంతలోవాచ।
మన్యుప్రహరణా విప్రా న విప్రాః శస్త్రపాణయః॥ 1-94-9x(584)
మన్యునా ఘ్నంతి తే శత్రూన్వజ్రేణేంద్ర ఇవాసురాన్।
అగ్నిర్దహతి తేజోభిః సూర్యో దహతి రశ్మిభిః॥ 1-94-10(4062)
రాజా దహతి దండేన బ్రాహ్మణో మన్యునా దహేత్।
క్రోధితా మన్యునా ఘ్నంతి వజ్రపాణిరివాసురాన్॥ 1-94-11(4063)
దుష్యంత ఉవాచ। 1-94-12x(585)
జానే భద్రే మహర్షిం తం తస్య మన్యుర్న విద్యతే।'
ఇచ్ఛామి త్వాం వరారోహే భజమానామనిందితే।
త్వదర్థం మాం స్థితం విద్ధి త్వద్గతం హి మనో మమ॥ 1-94-12(4064)
ఆత్మనో బంధురాత్మైవ గతిరాత్మైవ చాత్మనః।
ఆత్మనైవాత్మనో దానం కర్తుమర్హసి ధర్మతః॥ 1-94-13(4065)
అష్టావేవ సమాసేన వివాహా ధర్మతః స్మృతాః।
బ్రాహ్మో దైవస్తథైవార్షః ప్రాజాపత్యస్తథాఽఽసురః॥ 1-94-14(4066)
గాంధర్వో రాక్షసశ్చైవ పైశాచశ్చాష్టమః స్మృతః।
తేషాం ధర్ంయాన్యథాపూర్వం మనుః స్వాయంభువోఽబ్రవీత్॥ 1-94-15(4067)
ప్రశస్తాంశ్చతురః పూర్వాన్బ్రాహ్మణస్యోపధారయ।
షడానుపూర్వ్యా క్షత్రస్య విద్ధి ధర్ంయాననిందితే॥ 1-94-16(4068)
రాజ్ఞాం తు రాక్షసోఽప్యుక్తో విట్శూద్రేష్వాసురః స్మృతః।
పంచానాం తు త్రయో ధర్ంయా అధర్ంయౌ ద్వౌ స్మృతావిహ॥ 1-94-17(4069)
పైశాచ ఆసురశ్చైవ న కర్తవ్యౌ కదాచన।
అనేన విధినా కార్యో ధర్మస్యైషా గతిః స్మృతా॥ 1-94-18(4070)
గాంధర్వరాక్షసౌ క్షత్రే ధర్ంయౌ తౌ మా విశంకిథాః।
పృథగ్వా యది వా మిశ్రౌ కర్తవ్యౌ నాత్ర సంశయః॥ 1-94-19(4071)
సా త్వం మమ సకామస్య సకామా వరవర్ణినీ।
గాంధర్వేణ వివాహేన భార్యా భవితుమర్హసి॥ 1-94-20(4072)
శకుంతలోవాచ। 1-94-21x(586)
యది ధర్మపథస్త్వేవ యది చాత్మా ప్రభుర్మమ।
ప్రదానే పౌరవశ్రేష్ఠ శృణు మే సమయం ప్రభో॥ 1-94-21(4073)
సత్యం మే ప్రతిజానీహి యథా వక్ష్యాంయహం రహః।
మయి జాయేత యః పుత్రః స భవేత్త్వదనంతరః॥ 1-94-22(4074)
యువరాజో మహారాజ సత్యమేతద్బ్రవీమి తే।
యద్యేతదేవం దుష్యంత అస్తు మే సంగమస్త్వయా॥ 1-94-23(4075)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-94-24x(587)
`తస్యాస్తు సర్వం సంశ్రుత్య యథోక్తం స విశాంపతిః।
దుష్యంతః పునరేవాహ యద్యదిచ్ఛసి తద్వద॥ 1-94-24(4076)
శకుంతలోవాచ। 1-94-25x(588)
ఖ్యాతో లోకప్రవాదోయం వివాహ ఇతి శాస్త్రతః।
వైవాహికీం క్రియాం సంతః ప్రశంసంతి ప్రజాహితాం॥ 1-94-25(4077)
లోకప్రవాదశాంత్యర్థం వివాహం విధినా కురు।
సంత్యత్ర యజ్ఞపాత్రాణి దర్భాః సుమనసోఽక్షతాః॥ 1-94-26(4078)
యథా యుక్తో వివాహః స్యాత్తథా యుక్తా ప్రజా భవేత్।
తస్మాదాజ్యం హవిర్లాజాః సికతా బ్రాహ్మణాస్తవ॥ 1-94-27(4079)
వైవాహికాని చాన్యాని సమస్తానీహ పార్థివ।
దురుక్తమపి రాజేంద్ర క్షంతవ్యం ధర్మకారణాత్॥ 1-94-28(4080)
వైశంపాయన ఉవాచ।' 1-94-29x(589)
ఏవమస్త్వితి తాం రాజా ప్రత్యువాచావిచారయన్।
అపి చ త్వాం హి నేష్యామి నగరం స్వం శుచిస్మితే॥ 1-94-29(4081)
యథా త్వమర్హా సుశ్రోణి మన్యసే తద్బ్రవీమి తే।
ఏవముక్త్వా స రాజర్షిస్తామనిందితగామినీం॥ 1-94-30(4082)
`పురోహితం సమాహూయ వచనం యుక్తమబ్రవీత్।
రాజపుత్ర్యా యదుక్తం వై న వృథా కర్తుముత్సహే॥ 1-94-31(4083)
క్రియాహీనో హి న భవేన్మమ పుత్రో మహాద్యుతిః।
తథా కురుష్వ శాస్త్రోక్తం వివాహం మా చిరంకురు॥ 1-94-32(4084)
ఏవముక్తో నృపతినా ద్విజః పరమయంత్రితః।
శోభనం రాజరాజేతి విధినా కృతవాంద్విజః॥ 1-94-33(4085)
శాసనాద్విప్రముఖ్యస్య కృతకౌతుకమంగలః।'
జగ్రాహ విధివత్పాణావువాస చ తయా సహ॥ 1-94-34(4086)
విశ్వాస్య చైనాం స ప్రాయాదబ్రవీచ్చ పునః పునః।
ప్రేషయిష్యే తవార్థాయ వాహినీం చతురంగిణీం॥ 1-94-35(4087)
`త్రైవిద్యవృద్ధైః సహితాం నానారాజజనైః సహ।
శిబికాసహస్రైః సహితా వయమాయాంతి బాంధవాః॥ 1-94-36(4088)
మూకాశ్చైవ కిరాతాశ్చ కుబ్జా వామనకైః సహ।
సహితాః కంచుకివరైర్వాహినీ సూతమాగధైః॥ 1-94-37(4089)
శంఖదుందుభినిర్ఘోషైర్వనం చ సముపైష్యతి।
తథా త్వామానయిష్యామి నగరం స్వం శుచిస్మితే॥ 1-94-38(4090)
అన్యథా త్వాం న నేష్యామి స్వనివేశమసత్కృతాం।
సర్వమంగలసత్కారైః సుభ్రు సత్యం కరోమి తే॥ 1-94-39(4091)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-94-40x(590)
ఏవముక్త్వా స రాజర్షిస్తామనిందితగామినీం।
పరిష్వజ్య చ బాహుభ్యాం స్మితపూర్వముదైక్షత॥ 1-94-40(4092)
ప్రదక్షిణీకృతాం దేవీం పునస్తాం పరిషస్వజే।
శకుంతలా సా సుముఖీ పపాత నృపపాదయోః॥ 1-94-41(4093)
తాం దేవీం పునరుత్థాప్య మా శుచేతి పునః పునః।
శపేయం సుకృతేనైవ ప్రాపయిష్యే నృపాత్మజే॥' 1-94-42(4094)
ఇతి తస్యాః ప్రతిశ్రుత్య స నృపో జనమేజయ।
మనసా చింతయన్ప్రాయాత్కాశ్యపం ప్రతి పార్థివ॥ 1-94-43(4095)
భగవాంస్తపసా యుక్తః శ్రుత్వా కిం ను కరిష్యతి।
తం న ప్రసాద్యాగతోఽహం ప్రసీదేతి ద్విజోత్తమం।
ఏవం సంచింతయన్నేవ ప్రవివేశ స్వకం పురం॥ 1-94-44(4096)
తతో ముహూర్తే యాతే తు కణ్వోఽప్యాశ్రమమాగమత్।
శకుంతలా చ పితరం హ్రియా నోపజగామ తం॥ 1-94-45(4097)
`శంకితేవ చ విప్రర్షిముపచక్రామ సా శనైః।
తతోఽస్య భారం జగ్రాహ ఆసనం చాప్యకల్పయత్॥ 1-94-46(4098)
ప్రాక్షాలయచ్చ సా పాదౌ కాశ్యపస్య మహాత్మనః।
న చైనం లజ్జయాఽశక్నోదక్షిభ్యామభివీక్షితుం॥ 1-94-47(4099)
శకుంతలా చ సవ్రీడా తమృషిం నాభ్యభాషత।
తస్మాత్స్వధర్మాత్స్ఖలితా భీతా సా భరతర్షభ॥ 1-94-48(4100)
అభవద్దోషదర్శిత్వాద్బ్రహ్మచారిణ్యయంత్రితా।
స తదా వ్రీడితాం దృష్ట్వా ఋషిస్తాం ప్రత్యభాషత॥ 1-94-49(4101)
కణ్వ ఉవాచ। 1-95-50x(591)
సవ్రీడైవ చ దీర్ఘాయుః పురేవ భవితా న చ।
వృత్తం కథయ రంభోరు మా త్రాసం చ ప్రకల్పయ॥ 1-94-50(4102)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-94-51x(592)
తతః ప్రక్షాల్య పాదౌ సా విశ్రాంతం పునరబ్రవీత్।
నిధాయ కామం తస్యర్షేః కందాని చ ఫలాని చ॥ 1-94-51(4103)
తతః సంవాహ్య పాదౌ సా విశ్రాంతం వేదిమధ్యమా।
శకుంతలా పౌరవాణాం దుష్యంతం జగ్ముషీ పతిం॥ 1-94-52(4104)
తతః కృచ్ఛ్రాదతిశుభా సవ్రీడా శ్రమతీ తదా।
సగద్గదమువాచేదం కాశ్యపం సా శుచిస్మితా॥ 1-94-53(4105)
శకుంతలోవాచ। 1-94-54x(593)
రాజా తాతాజగామేహ దుష్యంత ఇలిలాత్మజః।
మయా పతిర్వృతో యోఽసౌ దైవయోగాదిహాగతః॥ 1-94-54(4106)
తస్య తాత ప్రసీద త్వం భర్తా మే సుమహాయశాః।
అతః సర్వం తు యద్వృత్తం దివ్యజ్ఞానేన పశ్యసి॥ 1-94-55(4107)
అభయం క్షత్రియకులే ప్రసాదం కర్తుమర్హసి। 1-94-56(4108)
వైశంపాయన ఉవాచ।
చక్షుషా స తు దివ్యేన సర్వం విజ్ఞాయ కాశ్యపః॥ 1-94-56x(594)
తతో ధర్మిష్ఠతాం మత్వా ధర్మే చాస్ఖలితం మనః।
ఉవాచ భగవాన్ప్రీతస్తద్వృత్తం సుమహాతపాః॥ 1-94-57(4109)
కణ్వ ఉవాచ। 1-94-58x(595)
ఏవమేతన్మయా జ్ఞాతం దృష్టం దివ్యేన చక్షుషా।
త్వయాఽద్య రాజాన్వయయా మామనాదృత్య యత్కృతం'॥ 1-94-58(4110)
పుంసా సహ సమాయోగో న స ధర్మోపఘాతకః।
న భయం విద్యతే భద్రే మా శుచః సుకృతం కృతం॥ 1-94-59(4111)
క్షత్రియస్య తు గాంధర్వో వివాహః శ్రేష్ఠ ఉచ్యతే।
సకామాయాః సకామేన నిమంత్రః శ్రేష్ఠ ఉచ్యతే॥ 1-94-60(4112)
`కిం పునర్విధివత్కృత్వా సుప్రజస్త్వమవాప్స్యసి।'
ధర్మాత్మా చ మహాత్మా చ దుష్యంతః పురుషోత్తమః॥ 1-94-61(4113)
అభ్యాగచ్ఛత్పతిర్యస్త్వాం భజమానాం శకుంతలే।
మహాత్మా జనితా లోకే పుత్రస్తవ మహాయశాః॥ 1-94-62(4114)
స చ సర్వాం సముద్రాంతాం కృత్స్నాం భోక్ష్యతి మేదినీం।
పరం చాభిప్రయాతస్య చక్రం తస్య మహాత్మనః॥ 1-94-63(4115)
భవిష్యత్యప్రతిహతం సతతం చక్రవర్తినః।
ప్రసన్న ఏవ తస్యాహం త్వకృతే వరవర్ణిని॥ 1-94-64(4116)
ఋతవో బహవస్తే వై గతా వ్యర్థాః శుచిస్మితే।
సార్థకం సాంప్రతం హ్యేతన్న చ పాప్మాస్తి తేఽనఘే।
గృహాణ చ వరం మత్తస్తత్కృతే యదభీప్సితం॥ 1-94-65(4117)
శకుంతలోవాచ। 1-94-66x(596)
మయా పతిర్వృతో యోఽసౌ దుష్యంతః పురుషోత్తమః।
మమ చైవ పతిర్దృష్టో దేవతానాం సమక్షతః।
తస్మై ససచివాయ త్వం ప్రసాదం కర్తుమర్హసి॥ 1-94-66(4118)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-94-67x(597)
ఇత్యేవముక్త్వా మనసా ప్రణిధాయ మనస్వినీ।
తతో ధర్మిష్ఠతాం వవ్రే రాజ్యే చాస్ఖలనం తథా॥ 1-94-67(4119)
శకుంతలాం పౌరవాణాం దుష్యంతహితకాంయయా।
`ఏవమస్త్వితి తాం ప్రాహ కణ్వో ధర్మభృతాం వరః॥ 1-94-68(4120)
పస్పర్శ చాపి పాణిభ్యాం సుతాం శ్రీమివరూపిణీం॥ 1-94-69(4121)
కణ్వ ఉవాచ। 1-94-70x(598)
అద్యప్రభృతి దేవీ త్వం దుష్యంతస్య మహాత్మనః।
పతివ్రతానాం యా వృత్తిస్తాం వృత్తిమనుపాలయ॥ 1-94-70(4122)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-94-71x(599)
ఇత్యేవముక్త్వా ధర్మాత్మా తాం విశుద్ధ్యర్థమస్పృశత్।
స్పృష్టమాత్రే శరీరే తు పరం హర్షమవాప సా॥' ॥ 1-94-71(4123)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి సంభవపర్వణి చతుర్నవతితమోఽధ్యాయః॥ 94 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-94-4 గాంధర్వో వరవధ్వోరైకమత్యేన కృతః॥
1-94-5 ఫలాహారః ఫళన్యాహర్తుం గతః॥
1-94-17 పంచానాం బ్రాహ్మాదీనాం త్రయో బ్రాహ్మదైవప్రాజాపత్యా ధర్ంయాః। ద్వావర్షాసురో కన్యాశుల్కగ్రహణాదధర్ంయౌ॥
1-94-18 తయోరప్యాసురః పైశాచవదత్యంతం హేయ ఇత్యాహ। పైశాచ ఇతి॥
1-94-19 పరిశేషాద్గంధర్వరాక్షసౌ క్షత్రియస్య ధర్ంయావిత్యాహ గాంధర్వేతి॥
1-94-42 శపేయం శపథం కుర్యాం॥ చతుర్నవతితమోఽధ్యాయః॥ 94 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.